9

map
van nij beets via beetsterzwaag naar olterterp

9

startpunt:

Openluchtmuseum It Damshûs

Domela Nieuwenhuis weg 59B

9245 VC Nij Beets

coördinaten:

lat: 53.084056502

lng: 6.252209011

Deze tocht begint in openluchtmuseum It Damshûs, waar u van alles kunt leren en beleven over de commerciele turfwinning en het harde en povere bestaan van de turfstekers. Via het vroegere dorp Beets voert de tocht u door de bossen naar Beetsterzwaag en Olterterp, ooit pleisterplaats van de Friese adel en aristocratie. Het resultaat? Een dichtheid aan landgoederen.

Wandelknooppunten: Start op de oprit van museum It Damshus, pad aan de linkerkant langs het museum tot aan de verharde weg, RA richting 71 tot de brug over de vaart, weer RA over het pad langs de rechteroever van het Polderhoofdkanaal tot aan de weg. LA over de brug en direct RA naar – 16 – 11 – 82 – 88 – 89 – 97 – 93 – 96 – 92 – 18 – 11 – 10 – 91 – 74 – 70 – 79 – 76 – 75.

knooppunt 71

openluchtmuseum It Damshûs

De attractie van Nij Beets, het dorp dat is ontstaan als gevolg van de commerciele turfwinning, is openluchtmuseum It Damshus. Hier leert en beleeft u alles over de geschiedenis van de vervening. Ondermeer door living history!

van knooppunt 71 naar 16

Polderhoofdkanaal, onderdeel van de Friese Turfroute

 

kruising van Koningsdiep en Polderhoofdkanaal

 

van knooppunt 16 naar 11

Krûme Swynswei

Achter alle wegen die punt A en B niet in een rechte lijn verbinden, schuilt een reden waarom dat zo is. De Krûme Swynswei kronkelt mee met een meanderend restant van het Koningsdiep, in een gebied waar de rivier grotendeels in stukken is geknipt en recht getrokken.

van knooppunt 11 naar 82

over P.W. Janssen en een beslissing met onverwachte gevolgen

van knooppunt 82 naar 89

Leppedyk

 

over het povere bestaan van de turfsteker

knooppunt 89 naar 97

begraafplaats Ald Beets

 

over het – eens belangrijke – dorp Beets, een verhaal in twee delen

 

van knooppunt 97 naar 96

It Mear

It Mear vormt de waterscheiding – de grens tussen het stroomdal van het Koningsdiep en de rivier de Drait, waar de naam Drachten vandaan komt. Ook bestuurlijk is het de grens geworden tussen de gemeentes Opsterland en Smallingerland.

van knooppunt 96 naar 92

Lyndenstein Beetsterzwaag

De zorginstelling Huize Lyndenstein dankt haar bestaan aan freule Cornelia Johanna Maria van Lynden, de kleindochter van Frans Godard. Samen met haar ouders, Maria Catharina van Aylva van Pallandt en baron Reinhard van Lynden, woonde Cornelia in de zomermaanden op Lyndenstein waar ze geconfronteerd werd met het lot van de arme turfstekers. In 1880 overleed de 20-jarige Cornelia aan tuberculose, die ze had opgelopen tijdens haar ziekenbezoeken. Ter nagedachtenis aan hun enig kind brachten haar ouders het huis en de landerijen onder in de Corneliastichting, met als belangrijkste doel: het kosteloos opnemen van ziekelijke, gebrekkige of behoeftige minderjarige kinderen.

Lyndenstein, overtuin

Vanaf 1915 was Lyndenstein een kindersanatorium voor jeugdige tbc-patientjes. Voor dat doel werden twee nieuwe gebouwen toegevoegd. Later werden hier ook poliopatientjes verpleegd. Vanaf 1958 werd het kinderziekenhuis omgevormd tot een revalidatiecentrum voor kinderen. De villa Lyndenstein voldeed niet meer aan de eisen van de tijd en dus bouwde men een nieuw centrum. In 1985 fuseerde de Corneliastichting met de afdeling Revalidatie van het Medisch Centrum Leeuwarden en vanaf die tijd werden ook volwassenen opgenomen in Beetsterzwaag. Van 2002 tot 2004 werd het huidige complex gerealiseerd. De oorspronkelijke villa fungeert als kantoor en doet dienst voor representatieve doeleinden.

over Beetsterzwaag, pleisterplaats van adel en aristocratie

 

van knooppunt 18 naar 10

Hoofdstraat

 

Lycklamahûs

Het Lycklamahûs werd in 1823 gebouwd voor de weduwe van grietman Reinhard baron van Lynden en had oorspronkelijk maar een bouwlaag. De volgende eigenaar, grietman jonkheer Jan Anne Lycklama e Nijeholt liet het gebouw in 1857 van een verdieping voorzien en bouwde er een koetshuis naast. Zo ontstond het huidige gebouw.
Lycklama kocht ook panden en percelen ter uitbreiding van zijn bezit en zorgde er zo voor dat het gebouw aan de achterzijde en de overkant van de weg over tuinen beschikte. Het huis bleef tot 1971 in het bezit van zijn nazaten. Tegenwoordig is het in bezit van de gemeente Opsterland die het o.a. als trouwzaal gebruikt.

over de eens zo machtige aristocratie

 

Tropische Kas, overtuin Lycklamahûs

De Tropische Kas, gelegen in de Overtuin van Huize Lycklama, is een overblijfsel van het landgoed van de familie Lycklama e Nijeholt. De kas is door een groep bewoners van de ondergang gered. Tot aan de dag van vandaag dragen vrijwilligers zorg voor de bijzondere planten en de exploitatie van de kas.

van knooppunt 10 naar 91

over de laatste Van Teyens’ en de Van Teyens Fundatie

 

van knooppunt 91 naar 74

Kerkepad Oost

 

knooppunt 74

Harinxma State

Harinxma State werd in 1843 gebouwd door Maurits Pico Diederik baron van Harinxma thoe Slooten. Maurits’ wortels lagen niet in Opsterland. De reden dat Harinxma State in Beetsterzwaag verrees kwam door zijn vrouw Clara Feyona van Eysinga, nazaat van drie adellijke families: Van Eysinga, Van Lyndens en Van Boelens. Beetsterzwaag en Olterterp waren haar geboortegrond. Het echtpaar woonde eerst in Drachten, waar Van Harinxma grietman was, maar verhuisde na een oproer onder de bevolking naar Beetsterzwaag. Zuinige Friezen als ze waren, werd het huis in Drachten steen voor steen afgebroken en in Beetsterzwaag weer opgebouwd. Landgoed Harinxma State, bewoond door de familie d’Ansembourg – van Harinxma toe Slooten, is het enige landgoed in de omgeving dat nog echt als landgoed wordt beheerd.

van knooppunt 74 naar 79

over de landgoederen van Beetsterzwaag

 

knooppunt 79

over Landgoed Olterterp

 

Huize Olterterp

Huize Olterterp werd in het begin van de 20e eeuw gebouwd door de familie Sandberg-Van Boelens, op de plek van Slot Boelens. Na zijn studie en huwelijk met Suzanna Cornelia Trotz besloot Ambrosius Ayso van Boelens, stichter van Landgoed Olterterp, midden op zijn grondgebied een groot landhuis te bouwen. Het werd in 1793 voltooid. Tegenwoordig doet Huize Olterterp dienst als hoofdkantoor van de Friese natuurvereniging It Fryske Gea. De Route App over de historie van Landgoed Olterterp, en de beeldenroute die in 2015 in de plaats kwam van de thematische wandeling die ooit door Ambrosius van Boelens werd gecreerd, vindt u onder: Beeldenroute Landgoed Olterterp.

knooppunt 76

Sint Hippolytuskerk

De Sint Hippolytuskerk -rond 1500 gebouwd- is opgetrokken uit robuuste kloostermoppen. Het interieur dateert uit de 18e eeuw. In 1744 schonk Ayso van Boelens vijfhonderd gulden om een nieuwe toren te bouwen. Een gedenksteen in de toren herinnert aan deze schenking.

knooppunt 75

Het Witte Huis

Hotel Restaurant Het Witte Huis staat op de plek van de vroegere herberg en ‘uitspanning’ Het Witte Huis, waar kelder en keuken, volgens een 19e eeuwse bezoeker, goed gevuld waren en waar men zich onder de lindebomen tegoed kon doen aan versnaperingen.

Voor 1883 deed Het Witte Huis dienst als verblijf en jachtkamer van de familie Van Boelens, eigenaar van Landgoed Olterterp. De deels ronde vorm van het tegenwoordige Witte Huis is geïnspireerd op de koepelvormige jachtkamer van de Van Boelens.

hotel restaurant Het Witte Huis

 

eindpunt:

hotel restaurant Het Witte Huis

Van Harinxmaweg 23

9246 TL Olterterp

coördinaten:

lat: 53.067181579

lng: 6.105221416

9

pleisterplaatsen etappe 9
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Accordion Content
Accordion Content
Accordion Content
Accordion Content
Accordion Content